در حالی که جنگ میان جمهوری اسلامی و ائتلاف نظامی آمریکا و اسرائیل وارد سیزدهمین روز شده است، حملات پهپادی شامگاه چهارشنبه ۲۰ اسفند به ایستبازرسیهای نیروهای بسیج و سپاه در تهران و چند شهر دیگر، میتواند نقطه عطفی تازه در روند تضعیف ساختار سرکوب خیابانی حکومت باشد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شامگاه چهارشنبه چند ایستبازرسی مهم در نقاط مختلف تهران هدف حملات پهپادی قرار گرفتند. منابع حکومتی از کشته شدن دستکم ۱۰ نیروی امنیتی خبر دادند، اما گزارشهای غیررسمی و روایتهای شاهدان عینی حاکی از آن است که شمار کشتهها بهمراتب بیشتر است.
ظهر پنجشنبه ۲۱ اسفند هم از به پرواز درآمدن مجدد پهپادهای اسرائیلی و آمریکایی در آسمان تهران و حمله به تجمع نیروهای حکومتی و ایستبازرسیهای بسیج گزارشهای متعددی منتشر شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی تایید کرد مراکز ایستبازرسی در جنوب و شرق تهران، از جمله حوالی اتوبان محلاتی، خیابان فداییان اسلام و چند محور دیگر، از مناطقی بودند که چهارشنبهشب هدف قرار گرفتند. با این حال گزارشهای مردمی نشان میدهد حملات به این نقاط محدود نبود و ایستبازرسیها در مناطق دیگری از پایتخت نیز منهدم شدهاند. برخی شاهدان نیز گفتهاند در چند نقطه شمالی و غربی تهران، نیروهای مستقر در ایستبازرسیها پس از شنیدن صدای پهپادها موانع را جمع و محل را ترک کردند.
از حملات مشابه در شهرهای دیگر نیز گزارشهایی منتشر شده است. در استان البرز، منابع محلی از هدف قرار گرفتن چند ایستبازرسی در کرج و فردیس خبر دادند. در شیراز نیز بامداد پنجشنبه یک ایستبازرسی بسیج در بلوار امیرکبیر هدف حمله قرار گرفته است. یکی از مخاطبان ایندیپندنت فارسی که در شیراز زندگی میکند، میگوید این حمله تلفات سنگینی به جا گذاشت و دستکم ۲۰ بسجی کشته شدند. به گفته او، این محل در جریان اعتراضهای دیماه یکی از نقاطی بود که نیروهای بسیج از آنجا به سوی معترضان شلیک کرده بودند.
اهمیت این اتفاق
از نگاه تحلیلگران، اهمیت حملات تازه به مراکز ایستبازرسی در این است که این پایگاهها یکی از آخرین حلقههای باقیمانده از شبکه سرکوب خیابانی جمهوری اسلامی به شمار میروند. از آغاز این جنگ در ۹ اسفند، بخش بزرگی از زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی، از پایگاههای موشکی و مراکز فرماندهی سپاه گرفته تا صدها کلانتری و پایگاه بسیج در شهرهای مختلف هدف حملات هوایی قرار گرفتند.
در مرحله بعد، گزارشهای رسمی و ویدیوهای دریافتی نشان میداد که نیروهای امنیتی برای در امان ماندن از حملات، به محلهای دیگری منتقل شدند. از جمله سولهها، ورزشگاهها، مجتمعهای رفاهی و حتی سالنهای بزرگ. با این حال در روزهای بعد این مکانها نیز هدف اصابت قرار گرفتند. به همین دلیل اکنون حملات پهپادی به ایستبازرسیها، مرحلهای تازه در هدف قرار دادن ساختار سرکوب خیابانی جمهوری اسلامی ارزیابی میشود.
عقبنشینی نیروها از خیابانها
گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان میدهد که پس از حملات چهارشنبه شب، شمار ایستبازرسیها در تهران و برخی شهرهای دیگر به شکل محسوسی کاهش یافته است و شاهدان میگویند در بسیاری از خیابانهایی که در آن تا دیروز ایستبازرسیها فعال بودند، امروز هیچ اثری از نیروهای امنیتی و بسیجی دیده نمیشود.
برخی گزارشها حاکی است که نیروهای بسیج و سپاه پس از این حملات بهشدت نگران شدند و حتی در برخی پیامرسانهای داخلی و بخش نظرهای رسانههای حکومتی، درباره خطر حضور در خیابانها ابراز نگرانی کردهاند. در برخی از این پیامها نوشته شده که «آسمان کاملا در اختیار دشمن است» و سامانههای پدافندی قادر به مقابله با پهپادها نیستند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
از سوی دیگر، گزارشهایی منتشرشده که نشان میدهد نیروهای امنیتی تلاش کردهاند ایستبازرسیهای باقیمانده را از صبح پنجشنبه ۲۱ اسفند به نقاط شلوغتر شهرها منتقل کنند. بر اساس این گزارشها، برخی از این ایستبازرسیها به نزدیکی بازارها یا محلات پرجمعیت منتقل شدهاند؛ اقدامی که به معنای بهرهگیری از مردم غیرنظامی به عنوان سپر انسانی از برای محافظت از جان نیروهای سرکوبگر خواهد بود.
بحران در نیروهای نظامی
همزمان از وضعیت نامساعد یگانهای نظامی جمهوری اسلامی نیز گزارشهایی منتشر شده است. بر اساس اطلاعاتی که منابع آگاه در اختیار ایندیپندنت فارسی قرار دادند، کمبود تجهیزات و تدارکات در برخی واحدهای نظامی در تهران، اصفهان، کرج، کرمانشاه، تبریز و بندرعباس، به حدی رسیده است که حتی مهمات کافی برای همه نیروها وجود ندارد. در برخی گزارشها آمده است که در برخی واحدها به دلیل کمبود فشنگ، بسیاری از سربازان و نیروها با اسلحه خالی و بدون فشنگ در ایستبازرسیها حاضر میشوند.
از کمبود آب آشامیدنی و مواد غذایی در برخی یگانها هم خبرهایی میرسد و گفته میشود شرایط سخت باعث فرار برخی سربازان از پادگانها شده است. از تنش میان ارتش و سپاه، از جمله اختلاف بر سر نحوه رسیدگی به مجروحان هم گزارشهایی منتشر شده است.
در همین حال، ارتش اسرائیل اعلام کرد که عملیات علیه زیرساختهای نظامی جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد. به گفته مقامهای اسرائیلی، هدف از این عملیات آسیب رساندن به توان عملیاتی جمهوری اسلامی و جلوگیری از بازسازی سریع ساختار نظامی آن است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، نیز در اظهاراتی تاکید کرد که این عملیات نباید نیمهکاره رها شود. او گفت: «نمیتوانیم این کار را رها کنیم. باید آن را به سرانجام برسانیم.» در همین حال، سخنگوی کاخ سفید بار دیگر تاکید کرد که برای این عملیات، بازه زمانی چهار تا شش هفتهای در نظر گرفته شده است.
مرحلهای سرنوشتساز
در داخل ایران، بسیاری از ناظران و مردم، حملات چهارشنبه شب را یکی از مهمترین تحولات از زمان آغاز جنگ میدانند. در شبکههای اجتماعی، بسیاری از کاربران نوشتهاند که هدف قرار گرفتن ایستبازرسیهایی که طی روزهای گذشته دائما در خیابانها به تهدید، ضربوشتم و بازداشت مردم مشغول بودند، میتواند نقطهای تعیینکننده در تضعیف توان سرکوب خیابانی جمهوری اسلامی باشد و اگر این روند ادامه پیدا کند، حکومت ممکن است در کنترل خیابانها با دشواری جدی و در نهایت بنبست کامل روبرو شود. در چنین شرایطی، هرگونه تحول سیاسی در ایران بیش از هر زمان دیگری به تحولات میدانی در خیابانها و واکنش مردم بستگی خواهد داشت.
